مؤسسه آموزش عالی حوزوی خاتم النبیین صلی الله علیه و آله فصلنامه تخصصی کلام و ادیان 2981-1864 5 3 2025 09 23 A Critical Examination of Polytheism in the Hymns of Zarathustra (Gāthās) نقد و بررسی چندگانه‌پرستی در سروده‌‌های زرتشت (گات‌ها) 85 125 231159 FA رضا قاسم‌زاده نویسنده در حوزه زرتشت و باستان‌گرایی Journal Article 2025 10 02 Many Zoroastrian mobeds (priests) regard the Gāthās—a collection of seventeen hymns—as authentically attributed to Zarathustra himself. Most contemporary Zoroastrians consider the Gāthās to be sacred texts and recite them in various religious rituals. The vocabulary employed in these hymns exhibits linguistic parallels with the oldest Brahmanical (Vedic) scriptures, indicating a shared origin with the ancient Indian religious canon. In recent times, certain mobeds have endeavored to introduce substantial interpretive shifts in the translation of the Gāthās in an attempt to present them within a moralistic framework. However, rigorous scholarly analysis reveals that these hymns, traditionally ascribed to Zarathustra, are grounded in invocations directed toward multiple deities, involving praise, supplication, worship, and sacrificial offerings. The worldview embedded in the Gāthās is fundamentally polytheistic and astral in nature, reaching its zenith in the veneration of the exalted deities of the ancient Indo-Aryan pantheon. One cannot overlook the influence of Mesopotamian civilization—long regarded as the epicenter of astral worship throughout early historical millennia—which transmitted its polytheistic and star-worshiping elements to neighboring cultures, including ancient Egyptian, Greek, and particularly Indo-Aryan civilizations. This article adopts a descriptive-analytical approach, critically assessing the emergence of polytheism within Zarathustra’s hymns and ultimately offering arguments against the prophetic status traditionally attributed to Zarathustra. گاثاها (گات‌ها) را که مشتمل بر هفده سروده است، بسیاری از موبدان زرتشتی آن را متعلق به زرتشت دانسته‌اند. اکثر زرتشتیان امروزی گات‌ها را جزء سروده‌‌های مقدس می‌پندارند و در برخی آیین‌‌های مذهبی خود، آن را نجوا می‌کنند. واژه‌‌های به‌کاررفته در این سروده‌ها، تشابه زبانی با قدیمی‌ترین کتب دینی برهمنان (هندی) داشته است و منشأ یکسانی را با متون مذهبی هند باستان نشان می‌دهد. امروزه ازطرف برخی موبدان تلاش‌هایی صورت داده تا ترجمه متن گاتاها را دست‌مایه گسترده‌ترین تغییر در مفاهیم قرار داده تا بتوانند شکل و شمایلی اخلاقی بدان بدهند. اما با مطالعه دقیق علمی و پژوهشی می‌توان دریافت که سروده‌‌های منسوب به زرتشت (گات‌ها) مبتنی‌بر خطاب به خدایان متعدد بوده و با ستایش، نیایش و پرستش و فدیه دادن به خدایان همراه است. نوع جهان‌بینی حاکم بر گات‌ها، منبعث از چندگانه‌پرستی و ستاره‌پرستی باستانی بوده که اوج آن در پرستش خدایان بلندپایه باستانی آریایی- هندو متبلور است. تأثیرات تمدن بین‌النهرین را نمی‌توان نادیده گرفت که کانون اصلی ستاره‌پرستی در هزاره‌‌های تاریخی کهن بوده و در فرهنگ چندگانه‌پرستی و به‌ویژه ستاره‌پرستی به دیگر تمدن‌های هم‌جوار همچون تمدن‌‌های مصر باستان، تمدن یونانی و به‌ویژه تمدن هندو- آریایی، تسری داده است. این مقاله به‌صورت توصیفی و تحلیلی نوشته شده است و در این مقاله ظهور چندگانه‌پرستی در سروده‌های زرتشت بررسی و نقد شده و در پایان دلایلی نیز بر ناپیامبری زرتشت ارائه شده است. https://www.mkak.ir/article_231159_147a69305fde80a6b79f32b34f8a243a.pdf