در اندیشۀ فلسفی الهیاتی غربی، در میان براهین خداشناسی، استدلال‌های ‌کیهان‌شناختی ازجمله شناخته‎شده‌ترین ادله، برای اثبات مبدأ الهی این جهان دانسته می‌شوند. الهی‌‌دانان غربی با توجه به سابقۀ این برهان‌ها در ساختار معرفتی مشرق‌زمین و به‌ویژه اندیشمندان مسلمان، پیوسته در پی ارائۀ صورت‌بندی‌های مختلفی از این براهین برای بهینه‌ساختن و مَصون داشتنشان از اشکال‌های احتمالی بوده‌اند. یکی از بنیادی‌ترین فاکتورها در شاکلۀ بسیاری از این استدلال‌ها، مبتنی‌بودن آن‌ها بر هریک از «اصل علیت» یا «اصل دلیل کافی» است که نسبتاً نوپدید است. اصل دلیل کافی نیز همچون اصل علیت از ریشه‌هایی دیرینی برخوردار بوده و سابقۀ آن به فلاسفۀ پیشاسقراطی یونان باز می‌گردد؛ ولیکن گوتفرد لایبنیتس، متفکر آلمانی‌تبار، تلاش بسیاری برای‌گسترش آن در مجامع علوم انسانی کرد. در این مقاله برآنیم که با مطالعۀ تفاوت‌های اصل علیت و اصل دلیل کافی، اختلاف‌های ساختاری صورت‌بندی‌های مبتنی‌بر این دو اصل را  بازیافته و در ادامه بررسی کنیم که کدام بنیان، نتیجۀ برهان را به آنچه الاهیات اسلامی، خدا معرفی می‌کند، نزدیک‌تر می‌سازد.