پژوهشگر و عضو گروه علمی نقد الحاد مؤسسۀ خاتم النبیین صلی الله علیه و آله
چکیده
برهان نظم و در کنارش برهان تنظیم ظریف «زیستشناختی» و نیز برهان تنظیم ظریف «کیهانشناختی» که با استقبال خوبی در میان عامۀ مردم مواجه است، همواره مورد مناقشۀ فیلسوفان بوده است. در فلسفۀ اسلامی و فلسفۀ غرب، اشکالاتی به این برهان وارد شده است.
در این میان الیوت سوبر، با طرح دو اصل «راستیآزمایی» و «اثر مشاهدۀ گزینشی» دو نقد اساسی به این برهانها دارد که با پاسخهایی روبهرو شده که البته بیپاسخ نمانده است.
در این مقاله پساز شرح دیدگاههای سوبر دربارۀ این دو اصل، نشان دادهایم که اگر برهان نظم را بهصورت صحیح بررسی کنیم، قابل راستیآزمایی است و اساسش مشاهدات گزینشی نیست و در ادامه نشان دادهایم که فرضیۀ خلقت بر فرضیۀ تصادف یا صدفه ترجیح دارد و چیزی که باعث شده است سوبر این دو اصل را با برهان نظم ناسازگار ببیند، دو مغالطهای است که آنها را مشخص کردهایم.